Ben (Nevüs) Nedir, Neden Olur?

Ben toplumda neredeyse herkeste olan bir cilt lezyonudur. Bu nedenle az çok herkes benlere aşinadır. Bazı insanlarda küçük küçük bir sürü ben varken bazı insanlarda ise büyük tek bir ben bulunabilir. Bu yazımızda benlerin ne olduğundan ve neden oluştuğundan, kanserle ilişkisinden ayrıntılı olarak bahsedeceğiz.

ben neden olur

Ben Nedir, Nasıl Oluşur?

Halk arasında ben olarak bilinen cilt lezyonları tıbbi olarak nevus olarak adlandırılır.

Vücudumuzda melanosit isminde hücreler bulunmaktadır. Bu hücreler melanin adı verilen madde üretiminde sorumludur. Melanin maddesi ciltte renk düzenini sağlar. Bu hücrelerin belli bir alanda toplanması benlerin oluşmasına neden olmaktadır.

Ben oldukça sık karşılaşılan bir cilt problemidir. Bazı benler doğuştan bulunur bazı benler ise sonradan gelişir. Yapılan çalışmalar doğuştan olan benlerin her 100 bebekten 1’inde görülebileceğini tespit etmiştir.

Danimarka’da yeni doğan bebeklerde ben görülme oranlarının araştırıldığı bir çalışma yapılmıştır. Çalışmada rastgele 314 bebek seçilmiş ve doğumdan sonraki 96 saat içine ben oluşumu olup olmadığı kontrol edilmiştir. Bebeklerde 3 tanesinde (%1inde) doğumla birlikte nevus oluşumları tespit edilmiştir.

Doğuştan var olan benlerin araştırıldığı başka bir çalışmada Oxford’daki bir doğum hastanesinde dünyaya gelen 1012 bebek incelenmiştir. Bebeklerde 12 tanesinde yani %1.2 tanesinde doğuştan ben lezyonları bulunduğu tespit edilmiştir.

Ben Türleri Nelerdir?

Benler doğuştan olabilir ya da sonradan oluşabilir. Özelliklerine ve yapısına göre benler çeşitli gruplara ayrılmaktadır. Benler genel olarak 3 grupta incelenmektedir. Bunlara tıp literatüründe malenositik nevusler ismi verilmektedir. Bunlar;

– Edinsel Melanositik Nevus
– Konjenital Melanositik Nevus
– Diğer Nevusler

Edinsel Melanositik Nevusler

Hayatın ilk yıllarında ortaya çıkan nevuslerdir. 30 lu yaşlara kadar artış gösterip sonrasında azalabilirler. Genellikle 20li yaşlarda maksimum sayısına ulaşırlar. Bir bireyde ortalama 40 adet ben bulunması normal kabul edilir.

Konjenital Melanositik Nevus

Kişilerde doğuştan bulunan benlerdir. Ortalama olarak her yüz bebekten birinde konjenital nevusler görülebilmektedir. Benler genel olarak iyi huylu olmasına karşın doğuştan ve büyük çaplı olan olanlarda kanser gelişme riski bulunmaktadır.

Diğer Nevusler

Diğer nevusler ise tıbbi olarak farklılıklar gösteren çeşitli benleri içermektedir. Bunlar;displastik, common, hola, blue, miescher, meyerson, spitz, red ve köklü nevus gibi benlerdir.

Benler Kansere Neden Olur Mu? Kanserleşen Benler Nasıl Ayırt Edilir?

Benleri büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak nadir de olsa kanserleşme eğiliminde olan benler bulunmaktadır. Bu benlerin tespit edilmesi için ABCDE kuralına başvurulmaktadır. Kural 1985 yılında ABCD olarak ilk defa tanınmış 2004 yılında ise ABCDE olarak genişletilerek literatüre girmiştir.

Bu kural sayesinde kanserleşme riski olan benler tespit edilerek tedavi edilebilir.

A ( Asimetri ): Benin bir yarısının diğer yarısı ile aynı olmaması yani asimetrik bir şekle sahip olması kanserleşme riski bulunduğu anlamına gelmektedir.

B Border (Sınır): Benin sınırlarının düzensiz olması kanserli benlere ait bir özelliktir. Bu nedenle risk oluşturmaktadır.

C Color ( Renk) : Benin kendi içerisinde renk düzensizlikleri bulunması da risk oluşturmaktadır.

D Diameter (Boyut): 6mm den büyük olan benlerde kanserleşme riskinden şüphelenilmektedir. Ayrıca zaman içerisinde büyüme eğiliminde olan benlerde risk oluşturmaktadır.

E Evolving ( Değişim): Benin yapısında, boyutunda ve renginde zaman içinde değişim gözlenmesi risk oluşturmaktadır.

ABCDE kuralının bir veya birkaç maddesine uyum sağlayan benlerde kanserleşme riski olmasından şüphelenilir. Bu nedenle bu özellikleri taşıyan benler için mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir.

Kanserli Ben Nasıl Tespit Edilir?

ABCDE kuralına göre riskli bulunan benlere kesin tanı konulması için patoloji uygulaması yapılmaktadır.

Patoloji uygulaması için genellikle ameliyatla benden parça alındığı düşünülür. Ancak patoloji için ameliyata ya da bene kesi uygulanmasına gerek yoktur.

Patoloji incelemesi için dermal punch adi verilen cihaz yardımı ile benin üst kısmından ince bir doku alınır. Alınan ince doku laboratuvara gönderilerek incelemesi yapılır.

Kaynakça:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3655021
Kroon, S., Clemmensen, O. J., & Hastrup, N. (1987). Incidence of congenital melanocytic nevi in newborn babies in Denmark. Journal of the American Academy of Dermatology, 17(3), 422-426.

Goss, B. D., Forman, D., Ansell, P. E., Bennett, V., Swerdlow, A. J., Burge, S., & Ryan, T. J. (1990). The prevalence and characteristics of congenital pigmented lesions in newborn babies in Oxford. Paediatric and perinatal epidemiology, 4(4), 448-457. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2267186

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?
WhatsApp Destek
İletişim Bilgileri